İtalya’da Alplerin eteklerinde bulunan Moena kasabası halkı, Türkçe bilmemelerine karşın 340 yıldır kendilerini Türk olarak nitelendiriyor. Kökleri 1683’teki İkinci Viyana Kuşatması sonrasına dayanan bu gelenek, kasabanın mahalle tabelalarından her yıl düzenlenen festivallere kadar günlük yaşamın birçok alanında varlığını sürdürüyor.
Tarihsel anlatıya göre süreç, Osmanlı ordusunun 1683 yılındaki geri çekilme evresinde yaralanan “Balaban” lakaplı bir yeniçerinin köye sığınmasıyla başladı. Yerel halk tarafından tedavi edilen ve Moenalı bir kadınla evlenen asker, zamanla “El Turco” ismiyle tanındı. Yeniçerinin, ağır vergiler toplayan derebeylerine karşı köylüleri organize edip savunma taktikleri öğreterek bölgeyi koruması, yerel bellekte kalıcı bir iz bıraktı.
Yerleşimin en eski kesiminde resmi olarak “Rione Turchia” (Türkiye Mahallesi) tabelası bulunuyor. Meydandaki tarihi çeşmede sarıklı ve hilalli Balaban Ağa büstü yer alırken, sokaklardaki çeşmeler ve taş yapıların duvarları çeşitli Osmanlı motiflerini barındırıyor.
Günlük yaşamlarında İtalyanca ile yerel Ladin dilini kullanan yöre halkı, Türkçe bilmemesine rağmen kökenleri sorulduğunda aidiyetlerini şu sözlerle dile getiriyor:
Biz Türk’üz
Söz konusu gelenek, her yıl ağustos ayında gerçekleştirilen üç günlük “Festa di Turchia” etkinliğiyle kutlanıyor. Festival kapsamında sokaklar Türk bayraklarıyla süslenirken, kasaba sakinleri geleneksel giysiler ve yeniçeri kıyafetleriyle yürüyüşler düzenliyor.
