Avrupa merkezli üç çevre kuruluşu, yapışmaz mutfak eşyalarında yer alan PFAS bileşenlerinin kullanımını sonlandırması talebiyle Tefal’in bağlı olduğu Fransız Groupe SEB firmasına resmi ihtarname göndererek üç aylık süre tanıdı. Şirketin belirtilen takvimi sunmaması durumunda meselenin mahkemeye taşınacağı bildirildi.
Euronews tarafından aktarılan bilgilere göre sivil toplum örgütleri, Fransız üreticinin ülkedeki sosyal sorumluluk ile kurumsal özen yükümlülüğü kurallarını çiğnediğini ileri sürdü. Yapılan resmi tebligatta, bahse konu kimyasal maddelerin imalat sürecinden aşamalı olarak çıkarılmasına yönelik kamuoyuna açık bir plan hazırlanması istendi.
Teflon Yüzey Kaplamaları ve Çevresel Etkiler
Hukuki ihtilafın merkezinde, pişirme kaplarının tabanında değerlendirilen ve teflon olarak anılan sentetik polimer politetrafloroetilen (PTFE) yer alıyor. Söz konusu madde doğrudan kanserojen biçimde nitelendirilmese de uzmanlar çevresel risklerin ürünün tüm yaşam döngüsü üzerinden ele alınması gerektiğini belirtti.
Norveç Bilim Üniversitesi’nden çevre kimyası uzmanı Prof. Dr. Hans Peter Arp, malzemenin pişirme esnasında stabil kalabildiğini ancak fabrika üretim aşamasında ve kullanım sonrası çöp sahalarında yakılması sürecinde açığa çıkan toksik kalıntıların toprak ve yer altı sularında kalıcı kirlilik yarattığını ifade etti.
İddialara muhatap olan Groupe SEB ise evrakların incelendiğini ve hukuki sınırlar dahilinde geri dönüş yapılacağını bildirdi. İmalat aşamalarının hem Fransa hem de Avrupa Birliği mevzuatına eksiksiz uyduğunu savunan şirkete, yapışmaz kaplamaların doğaya zararlarını gizleyip tüketiciyi yanılttığı savıyla 2025 senesinde de davalar yöneltilmişti.
Avrupa Birliği Kapsamındaki Yasal Girişimler
STK’ların adımı, Avrupa Birliği makamlarının tüketim mallarındaki PFAS varlığını kapsamlı biçimde sınırlamayı amaçlayan yasa tasarısını görüştüğü günlerde geldi. Avrupa Kimyasallar Ajansı bahsi geçen bileşenlerin yol açtığı tehlikelere odaklanırken, kimya sektörü ise Brüksel’de istisnalar sağlamak adına lobi faaliyetlerini sürdürüyor.
Fransa’da teflon yüzeyli tavaların satışını durdurmayı amaçlayan kanun taslağı da sanayi kanadının temasları sonucunda düzenlemeden çıkarılmıştı. Isı, su ve yağ geçirmezlikleri nedeniyle ambalajlardan kumaşlara kadar yayılan ve 23 binden fazla noktada kalıcı kirliliğe sebep olan PFAS yerine, sivil toplum temsilcileri dökme demir ile paslanmaz çeliğe geçilmesini talep ediyor.
