Amerikan Havacılık ve Uzay Ajansı’nın (NASA) iki yıllık planlamayla uzaya gönderdiği ancak 21 yıldır görev yapan Neil Gehrels Swift Gözlemevi, yörüngesinin alçalması sonucu Dünya atmosferine girerek yanma sürecine girdi; kurum aracın bilimsel operasyonlarını resmen sonlandırdı.
Fırlatılışı 20 Kasım 2004 tarihinde gerçekleştirilen gözlemevi, uzaydaki ani gama ışını patlamalarını saptamak üzere görevlendirilmişti. Bir dakika içinde yön değiştirme kabiliyetiyle öne çıkan teleskop, uzaydaki faaliyeti süresince 2 bini aşkın gama ışını patlaması ve 1.400’den fazla süpernova vakası inceledi. Gözlemevi ayrıca kara deliklerin yuttuğu yıldızları, hareketli galaksileri, kuyruklu yıldızları ve 2022’de tespit edilen “BOAT” kodlu en parlak gama ışını patlamasını kayıt altına aldı.
Güneş Etkinlikleri ve Başarısız Kurtarma Hamlesi
Güneş’te meydana gelen patlamaların yeryüzü atmosferini genişletmesi, alçak yörüngedeki araçta sürtünmeyi artırarak irtifa kaybına yol açtı. Dünya’dan 275 kilometre yükseklikteyken son kaydını 20 Ekim’de alan uzay aracının bilimsel faaliyetleri, hedeflere kilitlenme kabiliyetini yitirmesi nedeniyle NASA tarafından 23 Ekim’de durduruldu.
NASA, gözlemevinin yörüngesini yukarı taşımak amacıyla Katalyst Space Technologies ortaklığında “LINK” isimli robotik bir kurtarma aracı hazırladı. 3 Temmuz 2026’da fırlatılan kurtarma mekanizması, yön kontrol sisteminde beliren arıza sebebiyle gözlemevine kilitlenemedi ve kurum Ağustos ayında kurtarma çalışmasını tamamen sonlandırdı.
