Finlandiya’da Oulu Üniversitesi ve Finlandiya Jeoloji Araştırma Merkezi tarafından yapılan bilimsel bir araştırma, altın yatakları üzerinde yetişen Norveç ladinlerinin iğne yapraklarında mikroskobik altın parçacıkları bulunduğunu belirledi. Elde edilen bulgular, maden tespitinde çevreye zarar vermeyen biyolojik tarama yöntemlerinin geliştirilmesine olanak tanıyor.
Derinlerdeki maden cevherlerinden doğal oksidasyon ve mikroorganizma faaliyetleriyle ayrışan metal iyonları, yeraltı suları aracılığıyla toprakta yükselerek ağaç köklerince emiliyor. Bitkideki terleme döngüsüyle iğne yapraklara taşınan çözünmüş metal, yaprak dokusundaki endofitik mikroorganizmaların biyomineralizasyon süreci sonucunda katı nanopartiküllere dönüşüyor.
Yaprak dokusundaki bakteriyel izler incelendi
Araştırmacılar, Kittilä madeni civarında bulunan Isokuotko yatağı ile Tiira cevherleşme bölgesindeki 23 Norveç ladininden toplam 138 iğne yaprak örneği topladı. Yerden iki metre yükseklikteki dallardan alınan örneklerin elektron mikroskobu, enerji dağılımlı X-ışını spektroskopisi ve 16S rRNA genetik dizileme yöntemleriyle taranması sonucu, ağaçların yüzde 17,4’ünde (4 ağaç) altın nanopartikülleri saptandı.
Yaprak mezofilindeki hücreler arası alanlarda konumlanan nanopartiküllerin koruyucu mikrobiyal biyofilm katmanıyla çevrildiği görüldü. İncelenen örneklerde tanımlanan 998 bakteri cinsinin yüzde 61’ini Pseudomonadota, yüzde 12’şerlik kısımlarını Bacillota ve Actinomycetota oluştururken; makine öğrenimi modellemeleri Corynebacterium, Cutibacterium, Methylobacterium ve P3OB-42 familyasındaki tanımlanmamış bir cinsin altın varlığıyla güçlü bağlantı gösterdiğini ortaya koydu.
Maden arama süreçlerinde yeni yaklaşım
Boyutları milimetrenin milyonda biri ölçeğinde kalan nanopartiküller doğrudan ticari üretim potansiyeli taşımıyor. Buna karşın ağaç yapraklarındaki kimyasal izlerin ve ilişkili bakteri türlerinin analizi, yüzey kazıları veya derin sondajlara ihtiyaç duyulmadan yeraltı zenginliklerinin haritalanmasına zemin hazırlıyor. Tekniğin farklı iklim, bitki örtüsü ve cevher tiplerindeki geçerliliği test edilmeye devam ediyor.
