Genetik araştırmacılar, yeryüzündeki insanların yüzde 80’ini kapsayan kahverengi göz renginin sonradan oluşan bir mutasyon olmadığını ve yaklaşık 200 bin yıl önce Afrika’da var olan ilk insan popülasyonlarının ortak genetik mirasını doğrudan yansıttığını ortaya koydu. Yapılan incelemeler, kahverengi gözün insanlığın biyolojik başlangıç noktası ve temel soy ağacı olduğunu belgeledi.
Mavi gözlü bireylerin takriben 10 bin yıl önceki tek bir atanın genetik mutasyonu neticesinde türediği bilinirken, kahverengi gözün modern insanın anatomik doğuşuyla eşzamanlı olduğu tespit edildi. Araştırmacılar, elde edilen bulgular doğrultusunda şu tespiti açıkladı:
kahverengi gözlü insanların sonradan türeyen bir mutasyonu değil, insanlığın asıl kökünü ve ilk ortak soy ağacını temsil ettiğini
Göz Rengini Belirleyen Çok Genli Yapı
Kahverengi göz geninin mavi göze daima baskın geldiği yönündeki klasik tez, DNA incelemeleri sonucunda geçerliliğini yitirdi. Göz tonunun tek bir gen üzerinden değil, en az 16 genin etkileşimiyle biçimlendiği kanıtlandı. OCA2 ile HERC2 genleri pigment üretiminde kilit rol üstlenirken; SLC24A4, TYR ve IRF4 genlerinin de iris dokusundaki melanin yoğunluğuna etki ettiği saptandı. Çoklu gen diziliminin melanin dağılımını farklılaştırması, siyahtan elaya uzanan ton skalasını ortaya çıkarıyor.
Güneş Hasarına Karşı Biyolojik Savunma
Kahverengi gözün binyıllardır yeryüzündeki hakimiyetini koruması, sahip olduğu güçlü biyolojik kalkanla ilişkilendiriliyor. İriste yer alan yüksek melanin yoğunluğu, zararlı ultraviyole ışınlarını emerek retinayı güneş hasarından koruyan doğal bir filtre vazifesi görüyor. Ekvator kuşağındaki zorlu çevre koşullarında yaşayan ilk toplulukların net görmesini sağlayan bu koruma, günümüzde katarakt ve sarı nokta rahatsızlıklarına karşı da kalkan oluşturuyor.
Açık göz renklerinin son birkaç bin yıldaki coğrafi yayılım ve adaptasyonlarla ortaya çıktığını belirten uzmanlar, kahverengi gözün mikro genetik yapısının insanlık tarihinin biyolojik hafızasını barındırdığını vurguluyor. Böylece kahverengi göz dokusu, 200 bin yılı aşkın süredir insanlığın ilk ortak genetik mirasını kesintisiz taşımayı sürdürüyor.
