Arap dünyasında en fazla kamu borcuna sahip 10 ülkenin toplam mali yükümlülüğü 2025 yılı itibarıyla 1,73 trilyon dolara ulaşırken, nominal bazda 405,1 milyar dolarlık borcuyla Suudi Arabistan listenin başında, 388 milyar dolarla Mısır ikinci sırada yer aldı.
Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yerel veri kaynaklarının kayıtları doğrultusunda, dünya genelinde kamu borcunun küresel gelirin yüzde 94’üne yaklaştığı saptandı. IMF projeksiyonlarına göre söz konusu küresel oranın 2029 senesinde dünya milli gelirine denk geleceği öngörülürken, Arap coğrafyasındaki borçlanmanın büyüklüğü dikkat çekti. Suudi Arabistan ile Mısır’ın müşterek borç miktarı tek başına 793 milyar dolar seviyesini aştı.
Suudi Arabistan Ulusal Borç Yönetim Merkezi verileri, ülkedeki 405,1 milyar dolarlık (1,519 trilyon riyal) toplam yükümlülüğün 251,6 milyar dolarının iç borçlanma, 153,5 milyar dolarının ise dış borç kaynaklı olduğunu gösterdi. Mısır’ın kamu borcu 18,471 trilyon Mısır lirasına karşılık gelen 388 milyar dolara ulaşırken, Birleşik Arap Emirlikleri 208,1 milyar dolarla üçüncü basamakta yer aldı. Bu sıralamayı 150,3 milyar dolarla Cezayir ve 139,4 milyar dolarla Irak takip etti.
Borcun Milli Gelire Oranında Sudan İlk Sırada
Toplam meblağın yanı sıra borcun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) kıyaslamasında farklı bir tablo oluştu. Suudi Arabistan’da borcun milli gelire oranı yüzde 31,8 ve BAE’de yüzde 33,9 seviyesinde gerçekleşti. İç çatışmaların yaşandığı Sudan ise yüzde 204,4’lük oran ile gayrisafi yurt içi hasılasına göre en fazla borç yükü taşıyan bölge ülkesi oldu. Bu oran Mısır’da yüzde 86,8, Cezayir’de yüzde 52,1, Irak’ta ise yüzde 52,8 şeklinde ölçüldü. Nominal listede alt sıralarda duran Bahreyn yüzde 144,3’lük (70,6 milyar dolar) ve Libya yüzde 153,8’lik (67,1 milyar dolar) borç/GSYH oranlarıyla risk grubunda gösterildi.
En yüksek kamu borcuna sahip 10 Arap ülkesi ve borç tutarları şöyle sıralandı:
Suudi Arabistan: 405,1 milyar dolar
Mısır: 388 milyar dolar
BAE: 208,1 milyar dolar
Cezayir: 150,3 milyar dolar
Irak: 139,4 milyar dolar
Fas: 125,4 milyar dolar
Katar: 93 milyar dolar
Sudan: 80,9 milyar dolar
Bahreyn: 70,6 milyar dolar
Libya: 67,1 milyar dolar
Dünya Bankası analizleri, küresel çaptaki finansal sıkılaşma ve artan finansman giderleri sebebiyle Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki petrol ithalatçısı ülkelerde faiz harcamalarının kamu gelirlerinin takriben yüzde 40’ını bulacağını ortaya koydu. IMF yönetimi ise hükümetlere dönük olarak mali tamponların takviye edilmesi ve borçlanmayı sınırlandıracak orta vadeli mali disiplin adımlarının acilen uygulanması yönünde çağrı yaptı.
