Uluslararası Enerji Ajansı, rafinerilerdeki kısıtlar ve azalan stoklar nedeniyle küresel dizel piyasasındaki arz darboğazının 2027 yılına kadar sürebileceğini duyurdu. Sonbahar bakımları ve yaklaşan kış talebi öncesinde derinleşen açık, rekor düzeydeki ürün marjlarıyla birleşerek dünya genelinde sanayi, tarım ve taşımacılık maliyetleri üzerindeki enflasyonist baskıyı ciddi ölçüde artırıyor.
Eylül ayında varil başına yaklaşık 95 dolar seviyesine ulaşarak tarihi zirvesini gören rafinaj marjlarındaki artışta jeopolitik gerilimler belirleyici oldu. Reuters tarafından aktarılan bilgilere göre İran savaşı eksenindeki saldırılar işleme kapasitelerini geriletirken, Rusya ile Orta Doğu kaynaklı sevkiyatların aynı dönemde günlük 1,3 milyon varil düşmesi küresel piyasalardaki sıkışıklığı tırmandırdı.
Tırmanan fiyat baskısını hafifletmek amacıyla sanayileşmiş ülkelere danışmanlık yapan kurum, acil durum rezervlerinden toplam 100 milyon varillik ham petrol ve dizelin piyasaya sunulması için üye ülkelerin koordinasyon içinde hareket ettiğini kaydetti. Sanayi, tarım ve lojistik sektörlerinde yoğun kullanılan yakıttaki bu yükseliş ekonomik dengeler üzerindeki yükü ağırlaştırıyor.
IEA, rekor seviyelere çıkan dizel fiyatlarının mal maliyetlerini yükselterek reel gelirleri, ekonomik faaliyetleri ve enflasyonu olumsuz etkilediğini belirtti.
Projeksiyonlara göre dünya genelindeki petrol talebinin 2026 yılında günlük 2,6 milyon varil daralması ve bu kayıptan yaklaşık yüzde 25 oranında dizelin sorumlu olması öngörülüyor. Küresel petrol arzının 2026’daki 5,8 milyon varillik düşüşün ardından 2027’de günlük 7,7 milyon varil artarak piyasayı arza fazlasına geçirmesi beklense de yıl sonundaki rafineri toparlanmasının mevcut açığı telafi etmeye yetmeyeceği hesaplanıyor.
